Printen en presenteren van je gedicht
Een goed gedicht op gewoon printpapier is nog steeds een goed gedicht. Maar een gedicht dat er uitziet alsof het uit de Sinterklaaszak komt, krijgt een andere ontvangst nog voordat de eerste regel is gelezen. Dat kost weinig tijd en weinig geld. Hier een praktische route van scherm naar rol, in de volgorde waarin je het moet doen.
Papier kiezen
Het papier doet het meeste werk. Gewoon kopieerpapier van 80 gram voelt dun en kantoorachtig. Kies voor iets zwaarder, ruwweg 120 tot 160 gram, dan voelt het gedicht meteen als iets bijzonders. Heb je een thuisprinter, controleer dan eerst of die dat gewicht aankan. Veel printers slikken dik papier prima, maar sommige haperen. Test met één vel.
Voor de kleur zijn crème en een licht perkamentachtig geel de veiligste keuze. Ze geven een warme, ouderwetse uitstraling zonder dat het nep wordt. Wit mag ook, maar vermijd felwit en felle kleuren.
Lettertype en grootte
Kies een lettertype dat ouderwets en leesbaar is. Een klassiek serif-lettertype met haakjes, zoals dat in veel boeken wordt gebruikt, geeft de beste uitstraling. Sierlijke handschriftletters zien er in de koptekst aardig uit, maar zijn vermoeiend om voor een heel gedicht te lezen. Gebruik ze hooguit voor een titel of de handtekening, en dan nog zuinig.
- Lettergrootte: 14 tot 16 punten. Groter dan je voor een brief zou kiezen, want een gedicht wordt vaak voorgelezen onder wisselend licht.
- Regelafstand: ruim, ongeveer anderhalf keer de normale afstand. Elke regel moet kunnen ademen.
- Uitlijning: links uitgelijnd. Niet uitvullen, want dat rekt de ruimtes tussen woorden onregelmatig op en maakt het ritme onzichtbaar.
- Eén lettertype voor het hele gedicht, hooguit één tweede voor de titel.
Marges en opmaak
Een gedicht verdient witruimte. Gebruik royale marges van minstens drie centimeter links en rechts en wat meer boven dan onder. Zet elke strofe los van de volgende met een lege regel. Houd elke strofe bij elkaar op dezelfde pagina. Een strofe die halverwege wordt afgebroken, verbreekt het ritme.
Past het gedicht niet op één vel, kijk dan eerst of het te lang is. Lees veelgemaakte fouten voor het schrappen van strofes. Past het dan nog niet, verklein de regelafstand liever iets dan het lettertype.
Zet de titel, als je er een hebt, bovenaan in een iets grotere maat. Zet de handtekening onderaan, rechts uitgelijnd, zodat hij los staat van de laatste strofe.
Oprollen met een lint
Een opgerold gedicht met een lint is het klassieke beeld. Rol het vel losjes, met de tekst naar binnen, zodat de ontvanger het zelf moet openmaken. Gebruik een lint van een of twee centimeter breed in rood, goud of donkergroen. Bind het niet te strak, anders laat het deuken achter in het papier. Een eenvoudige strik of dubbele knoop is genoeg.
Wil je het gedicht verstoppen in de surprise zelf, rol het dan en schuif het in een kokertje of een lege papierrol. Hoe je dat in het verhaal van de surprise verwerkt, staat in gedicht bij een surprise.
Lakzegel
Een lakzegel is optioneel, maar het geeft het laatste vleugje. Je hebt zegellak, een zegelstempel en een ondergrond nodig. Een paar tips:
- Oefen eerst op een restje papier. De hoeveelheid lak en de druk van de stempel bepalen de vorm.
- Laat de lak even tot rust komen voor je het zegel indrukt. Te vloeibaar levert een vlek op.
- Druk de stempel recht naar beneden en til hem recht omhoog, zonder te draaien.
- Laat het zegel volledig uitharden voordat je het gedicht verplaatst.
Voorlezen
De presentatie eindigt niet bij het papier. Het gedicht wordt gelezen, dus de manier waarop is minstens zo belangrijk. Een paar praktische tips:
- Lees het een keer van tevoren hardop, zodat je weet waar je pauzeert.
- Lees langzamer dan je denkt dat nodig is. Zenuwen maken je sneller.
- Laat een korte stilte vallen na elke grap, zodat mensen kunnen lachen voordat je doorgaat.
- Kijk tussendoor op naar de ontvanger. Een gedicht voorgelezen met oogcontact werkt veel beter.
- Maak de laatste regel zachter en langzamer, en laat daarna een moment stilte.
Eerst het gedicht zelf nog afmaken? Dat doe je in het schrijfatelier. Print daarna pas, als de laatste versie echt de laatste is.