Openingsregels en slotregels
De eerste regel bepaalt of mensen gaan luisteren. De laatste regel bepaalt wat ze onthouden. Bij de rest van het gedicht mag je soms een beetje slordig zijn, bij deze twee plekken niet. Hieronder staan manieren om te openen en te sluiten, met voorbeeldregels die je kunt aanpassen. Vervang de namen en details en je hebt meteen een eerste regel.
Zes manieren om te openen
- De Sint zelf laten spreken. Een gedicht van de Sint voelt vanzelf als een gebeurtenis.
- Met een vraag. Trekt direct de aandacht.
- Met een beeld. Een korte scène waar je meteen in zit.
- Met een overdrijving. Maak een eigenschap groter dan het is.
- Met een aanspreekvorm. Gebruik de naam, een koosnaam of een titel.
- Met een feit uit het grote boek. De Sint weet alles.
Twaalf openingsregels om aan te passen
- Dit jaar zag de Sint in zijn boek een naam die hij niet kon laten liggen.
- Lieve Anne, de Sint maakte even tijd voor jou.
- Wie fietst er elke ochtend door de regen? Dat ben jij, Joris.
- Het paard stond al klaar, maar de Sint moest eerst iets kwijt over jou.
- Het was een stille avond tot de Sint jouw naam las.
- Beste Wouter, het grote boek bleef steeds op jouw pagina openvallen.
- Er is een man met een baard die iets te zeggen heeft over koffie.
- Als er een prijs bestond voor trouw aan je stoel, dan had jij hem al jaren.
- Zeg Marieke, weet jij wat de Sint zag toen hij door je raam keek?
- Pak er even bij, want dit gaat over jou, Pieter, en je hoeft niet te schrikken.
- Het dak was nat, de schoorsteen glad, maar bij jou moest de Sint toch langs.
- Honderd keer heeft de Sint jouw naam al opgezocht, en elke keer moest hij lachen.
Ze beloven iets zonder het te verklappen en passen in één adem.
Zes manieren om te sluiten
- Een warme zin. Na het plagen even zeggen wat je echt waardeert.
- Een terugkeer naar het begin. Herhaal het beeld van de opening, nu met een andere draai.
- Een wens. Voor het komende jaar, klein en concreet.
- Een opdracht. Wat de ontvanger nu moet doen, vooral handig bij een surprise.
- Een afscheid van de Sint. Het paard wordt ongeduldig, de Sint moet verder.
- Een zachte pointe. Een laatste kleine grap, zonder scherpte.
Twaalf slotregels om aan te passen
- Dus nu is het jouw beurt: pak maar uit, de Sint heeft alles gezien.
- Tot volgend jaar, Anne, en blijf vooral precies zoals je bent.
- Het boek gaat dicht, maar jouw pagina blijft nog even open.
- Veel plezier ermee, Joris, en fiets voorzichtig terug.
- De Sint gaat weer, maar zijn paard denkt nog lang aan jouw wortel.
- Als je dit leest, weet je het dus: wij houden van je, zeker met koffie.
- Wouter, de groeten van de Sint, en een goede schoorsteen voor volgend jaar.
- Dit was het weer, we zien elkaar, hopelijk met de thee al klaar.
- Marieke, kijk nu maar onder de trap, daar vind je de rest.
- Dank voor een jaar vol gelach, dat is onze eigen kleine ruil.
- En mocht je het vergeten zijn: de Sint vindt jou een fijn mens.
- Nu zeggen we niets meer, behalve dat je het verdient.
De laatste regel van een gedicht mag best wat langzamer, zachter en korter zijn dan de rest. Laat bij het voorlezen een stilte vallen voor de laatste regel. Dat werkt beter dan een extra grap.
Afteken als Sint en Piet
De handtekening is het sluitstuk van het spel. Zet hem op een eigen regel, buiten het rijm. Twee manieren:
- Kort en klassiek. Alleen "Sint en Piet" onderaan, zonder verdere uitleg.
- Met een rijmend afscheid. Twee regels waarin de Sint afscheid neemt, daaronder de naam.
Een voorbeeld van een rijmend afscheid met handtekening:
Mijn paard wil verder, ik moet weg, dus dit is alles wat ik zeg. Sint en Piet
Samen laten passen
Open en sluit het gedicht met dezelfde toon. Begin je met een vraag, laat dan de laatste regel een antwoord zijn. Begin je met de Sint in het grote boek, sluit dan met het sluiten van dat boek. Schrijf opening en slot liefst als laatste, dan weet je wat het gedicht echt zegt. Het hele proces staat in het stappenplan. Bij een surprise werkt het slot als aanwijzing, zie gedicht bij een surprise. Probeer ze uit in het schrijfatelier.